شهر غزنی و نیازهای امروز و فردای آن
 تصو یر ها غزنی شهرمان
  .     .

بنام خداوند بزرگ

نظری بر وضع فرهنگی ولایت غزنی

 

ولایت غزنی یکی از مناطق باستانی  کشورما می با شد و از نگاه فرهنگ و ادبیات یکی از مراکز مهم وطن بوده که از سالیان دراز تا امروز از فرهنگ اصیل وپر غنای علمی و ادبی برخوردار است. در طی دوران های تاریخ صدها شاعر ، نویسنده ، پزوهشگر  ، هنرمند، عالم و قهرمان در ان  میزیسته که  در غنامندی فرهنگ و افتخارات ملی افغانستان عزیز نقش سترگی بازی نموده اند.

وضع فرهنگ وژورنالیزم غزنه در محراق زمان به خصوص نیمه دوم قرن بیستم از ویژه گی های خاصی بر خوردار است. این سرزمین از لحاظ  فرهنگی به مثابه  یکی از ستاره گان فروزان است که در آسمان علم و فرهنگ وطن جا  دارد .

احیای مجدد ژرنالیزم و نویسندگی در خطه کهن غزنی از نخستین تاسیس مطبوعات و روز نامه سنایی آغاز میگردد که به مثابه یک رنسانس  محلی تحولات علمی و ادبی در قبال داشت. با ایجاد مطبوعات اکثر شعرا و نویسندگان از انزوای فرهنگی بیرون گردیده استعداد افکار و ایدالهای خویش را جهت بلند بردن آگاهی بخرچ دادند.

پیش آهنگ این اصلاحات فرهنگی تاسیس روزنامه سنایی و مطبوعات رسمی بود که در سال 1331 خورشیدی 18 اسد روزنامه سنایی در زادگاه حضرت سنایی به مدیریت محمد ابراهیم "ثابت" به نشرات آغاز نمود و دفتر روزنامه در دهلیز شمال شفاخانه ملکی قرار داشت . بعد مدیر مسوول این روزنامه را تا سال 1340 مرحوم غلام غوث عالمی  غزنوی ، مرحوم استاد غلام جیلانی " جلالی" ، فدا محمد " صارم" ، عنایت الله " رشید "  به عهده داشتند و در جریان این دهه برای بهتر شدن روزنامه مساعی زیادی را به خرچ میدادند. با تاسیس این روز نامه که از طرف دولت وقت به شکل رسمی اغاز یافت نخستین مرتبه قلم به دستان این دیار از قبیل مرحوم منشی علی احمد خان شالیزی ، مرحوم  فقیر محمد "حسرت" معاون مطبوعات، مرحوم نظر محمد خان " سروش" شالیزی، مرحوم استاد شیرین غزنوی ، مرحوم استاد سراج الدین پرواک ، غلام سخی فضلی، مولانا عبدالباقی غزنوی ، عبدالاحد عشرتی ، غلام دستگیر " مهجور" ،امان الله "پروانه" ، قاضی غلام ربانی "ملال" ، پیغله ماه گل " باقی"،  مرحوم عبدالحد وحید و تعداد از شاگردان لیسه سنایی عبدالمنان " امین"  ، محمد امان "فاطن" ،  محمد گل " میامن" ، محمد آصف فروزان ، میر غلام حضرت " هایل" ، غلام بهلول فهام و غیره با سرایش اشعار و مقالات علمی صفحات روز نامه سنایی را رنگین و دلچسب ساخته بودند. این روزنامه سیر صعودی را پیمود و بر تعداد همکاران آن افزوده شد.

دردهه 1340 خورشیدی مدیر مسوول روزنامه سنایی را آغای محمد جان کا مران ، نور محمد "پوینده" آغای "حیا" ساعی و عبدالاحد ستاک سروری بدوش داشتند و بر تعداد علاقه مندان و همکاران قلمی این روزنامه  افزوده شد و تعدادی از شعرا و نویسندگان از قبیل نیاز محمد " خوشه"  غزنوی ، غلام بهاو الدین "ژلاند" ، محمد حنیف "  قوام" ، غلام غوث " عندلیب"، احمد شاه " ازهر فیضار" ، سید امان الله " میرزاده"  ،محمد  زمان " زایر" ، محمد امان نایل ، مولانا سید عبدالقیوم "هاشمی" ، فدا محمد " فدایی"  ،محمد غوث " عمری"  ،غلام غوث احمد یار ، نقیب الله " دقیق" ، عبدالغفور " امینی"  ،احمد شاه " رفیقی و غیره بودند.

از دهه 1340 خورشیدی تا 1356 خورشیدی وضع فرهنگی به معیار عالی قرار داشت ، مشاعره ها و نشست های ادبی بین شاعران این ولایت صورت میگرفت و در همه زمینه ها مقالات علمی و اشعار می نوشتند ، جوانان با علاقه مندی قابل وصف درین راستا گام های مثبت را بر داشتند.

بعد از سال 1357 خورشیدی خصوصا کودتای ثور شرایط فرهنگی وژورنالیزم در شهر غزنی به رکود مواجه گردید و کمتر مقالات و اشعار نشر میگردید.  در اخبار سنایی تبلیغات دولت وقت اهداف و فعالیت خویش را آغاز کرد . صفحات آن مملو از اخبارحزبی- دولتی بود.

در سال 1365 خورشیدی بار دیگر روزنامه سنایی به نشر مقالات و فعالیت های فرهنگی و ادبی پرداخت. همان بود که در سال 1368 خورشیدی انجمن فرهنگی ولایت غزنی به ریاست الحاج نیاز محمد "خوشه" و غلام جیلانی شارق یه حیث منشی انجمن و تعدادی از فرهنگیان این ولایت از قبیل عبدالاحد "ستاک سروری" ، میر غلام حضرت "هایل"  ،بسم الله " فهمی"  ، عبدالغفور عشرتی ، قاری عبدالخلیل ، شیر احمد " آفل" ، آقا محمد  خوشه زاده، غلام مصطفی "مشیر ، " ظاهر شاه " آیل" ، بسم الله " ضیا روان" دین محمد "احمدی" ، عبدالقدیر و استاد عبدالوارث  تاسیس گردید. انجمن مرکزی حکیم سنایی در شهر کابل قرار داشت. انجمن حکیم سنایی غزنی حیثیت انجمن شورای ولایتی را داشت و جلسات انجمن هر پانزده روز دایر میگردید و یک سلسله مقالات و اشعار از طرف اعضای انجمن سرایش میگردید . از دست آورد های انجمن حکیم سنایی غزنوی در شهر غزنی یاد بودی از وفات داکتر استاد امیر محمد اثیر ، یادواره از وفات گل احمد "عابر" و مولانا باقی شاعران معاصر غزنه و یادواره های از سالروز وفات حضرت حکیم سنایی  ،مولانا جلال الدین بلخی ، سید حسن غزنوی در مقر صالون کنفراسهای لیسه جهانملکه توسط اعضای انجمن و شاگردان جهانملکه با یک سلسله مقالات تحقیقی و اشعار و تعدادی از بزرگان غزنی  بر گزار گردید.

از سالهای 1371 و 1380 خورشیدی و ضع فرهنگی تغییر نموده و فعالیت های فرهنگی دراین ولایت چندان احساس نمیشد. روز نامه سنایی به جریده تبدیل گردید و انجمن فرهنگی بنام بود.

در آغاز سال 1381 خورشیدی بعد از تشکیل اداره موقت افغانستان و باز سازی در همه عرصه های  کشور به خصوص امور فرهنگی این ولایت رونما گردید . و ریاست اطلاعات و فرهنگ جریده سنایی بار دیگر به نشرات آغاز نمود و چندین کانون فرهنگی در مرکز شهر غزنی از ملیت های مختلف به فعالیت های علمی و فرهنگی پرداختند . از انجمله اخبار سنایی جریده دولتی بود.  چندین جریده و مجله به فعالیت نشراتی پرداخت. از جمله انجمن حکیم سنایی به اشتراک تعدادی از فرهنگیان به ریاست استاد تاج محمد زریر دوباره ایجاد گردید . در اثر ابتکار این انجمن مجله نیستان به امتیاز الحاج عبدالغفور سنگین و مدیر مسوول میرویس "راید" و هیات تحریر پوهنیار تاج محمد "زریر" ، پوهنیار دکتر غلام صدیق " نصرت" ، غلام جیلانی "شارق"  ، کریمه منگل و عبدالغفور حمیدی در سال 1383 خورشیدی تاسیس گردید و در آن مقالات علمی ، تاریخی و اشعار  نشر میگردید . بعد این مجله بنابر مشکلات اقتصادی و عوامل درونی بعد از 9 شماره از فعالیت باز ماند . فعلآ دست اندرکاران آن در چهار چوب انجمن حکیم سنایی کار های  فرهنگی خویش را به پیش میبرند . در پهلوی آن انجمن دیگر بنام کانون فرهنگی عروس البلاد غزنه ایجاد شد اما فعالیت های انجمن سنایی به  پیش میرود.

در پهلوی آن انجمن فرهنگی علمی هجویری که از طرف مهاجرین غزنی مقیم در پشاور تاسیس گردید که ریس انجمن مرحوم پوهاند بسم ا لله "نهضت" و معاونین آن پوهنمل سیدمسعود استاد دانشکده اقتصاد پوهنتون کابل و عبدالباقی هیله من ، اعضای اجراییوی پوهنیار دکتر غلام صدیق نصرت استاد دانشکده طب کابل دکتر صبور ا لله سیاسنگ ، منشی ظاهر شمس و عبدالغفور امینی بودند. اما مسوول انجمن علمی هجویری در غزنی داکتر غلام صدیق نصرت بود. نشریه انجمن بنام معرفت  بودکه به نسبت مشکلات اقتصادی از نشر ماند . دست آورد های این انجمن چاپ کتب از جمله اشعار اعضای انجمن را تشکیل میداد.

 در سال 1383 انجمن فرهنگی استاد غلام جیلانی " جلالی " در غزنه باستان تاسیس گردید. و ریاست آنرا محمد عارف روان رسولی به عهده دارد و اعضای اجراییوی آن محمد ابراهیم خانی خیل ،اسد ا لله جلال زی و غیره تشکیل میدهد و دست آورد آن کلیات استاد غلام جیلانی " جلالی" است که زیور چاپ یافته است.

همچنان یک تعداد کانونهای فرهنگی در شهر غزنی از طرف برادران تشیع در شهر غزنی ایجاد گردیده که عبارت از مجمع فرهنگی مهر در حیدر آباد غزنی به ریاست نصر الله " سعادت" و محمد انور "جاوید" دیگر آن مجمع فرهنگی بهار جوانان که در سال 1384 در شهر غزنی به ریاست رحمت الله تاسیس گردید.

مجمع فرهنگی خاتم الانبیا به ریاست استاد عبد الروف " سروری"  ، کانون فرهنگی کانون شرق به ریاست سید حمید ا لله " هاشمی" تشکیل گردید. این انجمن ها در بلند بردن سطح دانش و فرهنگ جوانان با تکنالوژی معاصر توام با کورسهای آموزشی زبان انگلیسی ، کمپیوتر و علوم عصری فعالیت های همه جانبه دارند.

در ولایت غزنی نشر اخبار و نشرات فرهنگی از طرف کانونهای فرهنگی این ولایت به راه افتاده که عبارت است از:

1 جریده سنایی به سردبیری اسد الله "جلالزی" از طرف اطلاعات فرهنگ نشر میگردد.

2. مجله نیستان که قبلا تا 9 شماره نشرات داشت و فعلا غیر فعال است از طرف انجمن سنایی نشر میشد.

3. جریده زمزمه از طرف انجمن استاد غلام جیلانی به سردبیری محمد عارف روان " رسولی" و مسوولیت مدیر حفیظ ا لله صمیم .

4. هفته نامه ندای غزنی به مدیر مسوول ممتاز " حیدری" و سر دبیر عبیدالله " صاعد" در مورد غنامندی فرهنگ گذشته و معاصر و اخبار رو رویداد های داخلی و خارجی نشرات دارد.

5. جریده مهر از طرف مجمع فرهنگ مهر که موسس آن محمد انور جاوید و مدیر مسوول آن نصرالله " سعادت" میباشد.

6. مجله لونگ به زبان پشتو به امتیاز محمد یونس برهانی در 48 صفحه دارای سایت انترنیتی حاوی مطالب اجتماعی و فرهنگی میباشد.

7. هفته نامه حیات نوین ااز مجمع فرهنگی حیات نوین مدیر مسوول ان محمد یاسین "رهیاب" و سر دبیری لطیف " عالمی" در ولسوالی جاغوری میباشد.

این کانونهای فرهنگی غزنه بازتاب دهنده فرهنگ با ارزش ااین سرزمین در طیف های روزگار و ارجگزاری از ارزش های ملی و فرهنگی و بلند بردن معلومات و شناخت چهره علمی ، هنری  و ادبی این مرزبوم از گمنامی و آگاهی از تاریخ گذشته افغانستان میباشد.

ولایت غزنی در محیط جغرافیای خویش اقوام مختلف تاجک ، پشتون و هزاره و سایر اقوام باشنده این سرزمین را جاداده و مردم  باکمال دوستی ، وحدت ملی و روابط با همی زندگی مینمایند. در آگاهی عامه در زمینه فرهنگ و ادب و هنر تلاش های پیگیر بخرچ داده بخاطر بهتر شدن وضع فرهنگی از هچگونه تلاش و کوشش دریغ نمی ورزند.

در ین ولایت تمام جوانان و فرهنگیان با علاقه مندی قابل وصف در کانونهای فرهنگی شهر رو آورده و هم در مجمع فرهنگی مکاتب فعالیت های را به راه انداخته اند که با نگارش مقالات علمی سرایش اشعار ، آموزش خطاطی و رسامی و دانش تکنالوژی مدرن یک اینده خوب  فرهنگی را در پیشرو دارند تا بتوانند زوایای تاریک فرهنگ و تاریخ گذشته را با فرهنگ جدید آمیزش دهند و همان نام بزرگ غزنه باستان را که زمانی عروس البلاد شهر ها و مرکز بزرگ شعرا ، علما ، عرفا و دوره درخشان در تاریخ ادبیات و فرهنگ افغانستان بود بار دیگر زنده سازند ، تا افتخارات گذشته و امروز به نسل های آینده باقی بماند.

 

                                                                                    ومن الله توفیق

 

                                                                        بسم الله " فهمی" غزنوی

 

 

 

 

 

 

لیسه سنایی

 اولین کانون علمی شهر باستانی غزنه

شهر کهن غزنه همانند سایر مناطق کشور با داشتن تاریخ چندین هزار سالۀ خویش در راستای زمان پرورش دهندۀ چهره های علم و ادب بوده و از گذشته های دورتا امروز صاحبان دانش و معرفت را در ساحات مختلف تقدیم این مرزوبوم نموده است. هزاران چهره علمی و ادبی و عرفانی در دامان پر فضلیت آن پرورش یافته و به غنای جهان و علم و دانش انسانی افزوده  است. از اثر آن تاریخ پر افتخار گذشتۀ افغانستان را آذین واز  برکت آن شخصیت های علمی ، سیاسی و فرهنگی را به ما به ارمغان گذاشته است.

یکی از مشهور ترین کانون علمی اکادمیک این خطه باستانی که اساس آموزش و پرورش در آن پیریزی گردیده لیسۀ سنایی شهر قدیم غزنه است.

این لیسه بعد از استقلال در عصر اعلیحضرت امیر امان الله خان غازی در سال 1305 خورشیدی از صنف اول الی صنف چهارم تاسیس گردید.

نخستین محل این مکتب برای تدریس شاگردان در جنوب غرب شهر کهنه ( قلعۀ قدیمی غزنه) جوار محلۀ قره واقع برج بالا بین ایجاد گردید.

 استادان مکتب رشدیۀ سنایی اکثرا مردم محیطی این شهر بودند. از جملۀ نخستین استادان این لیسه صوفی عبدالوهاب خان ، محمد نعیم خان ، عبدالصمد خان ، استاد امیر محمد خان و یکنفر معلم هندی بنام افندی و سر معلم یا آمر مکتب نظام الدین خان بوده است که در مکتب مشغول تدریس بودند.

 مضامین که در آن وقت تدریس میگردید عبارت از دینیات ، قرائت دری الفباء قرآنکریم ، تاریخ ، جغرافیه ، حساب و سپورت بود وشاگردان از صنف چهارم رشدیه فارغ میگردید.

از جملۀ نخستین شاگردان این مکتب استاد غلام نقشبند خان ، وکیل نظر جان ، عبدالله خان ملکیار ، تورن جنرال عبدالجبار ملکیار ، عبدالستار شالیزی ، عبدالحد عشرتی ، جنرال عبدالسلام ملکیار و غیره شخصیت های سیاسی، اداری و علمی این سرزمین بوده است.

مکتب سنایی ( لیسۀ سنایی امروز ) در سال 1311 خورشیدی در دوران حکومت محمد نادر خان از صنف چهارم به صنف صنف پنجم ارتقاً نموده ، تعداد شاگردان آن افزایش یافته و جدیدالشمولان بطور جبری ار طرف حکومت وقت جلب میگردید.

بالا خره در سال 1317 خورشیدی تعمیر فعلی لیسۀ سنایی به ساحۀ 20 جریب زمین در زمان حکمرانی نایب سالار عبدالاحد خان ملکیار مجدًا اعمار گردیده و بحالت رشدیه قرار گرفت. تعداد استادان بیشتری در این کانون استخدام گردیده و راه رشد و ترقی را در پیش گرفت.

همچنان لیسۀ سنایی در سال 1325 خورشیدی به درجه متوسطه ارتقا یافت و شاگردان بعد از فراغت از صنف نهم به مکاتب کابل مانند دارالمعلمین ، اقتصاد ، شرعیات ،  حربیه و غیره مکاتب مسلکی جذب میگردیدند.

این لیسه در سال 1341 خورشیدی به دورۀ لیسه تا صنف دوازدهم ارتقا یافت و کانون علمی لیسه سنایی درین دهه سیر صعودی را طی نموده ودارای سه لابراتوار فزیک ، کیمیا و بیولوژی( که اکثر وسایل این لابراتوارها ساخت کمپنی  قیوی جرمنی بود ) گردید. یک باب کتابخانه در حدود 2000 جلد کتاب در علوم مختلفه به همکاری مردم و مساعی عبدالشکور بابکر خیل مدیر معارف آن وقت ایجاد گردید. چندین هزار شاگرد با دانش عصرجدید فارغ شده که  شاگردان آن در جامعه مصدر خدمات ارزنده گردیده که مایۀ افتخار و مباهات مردم این سرزمین باستانی میباشد.

 

لیسه جهانملکه

 ولایت باستانی غزنی

این لیسه بنام جهانملکه دختر سلطان مسعود بن سلطان محمود میباشد. این شاهدخت ادیب سخنور در شعر و شاعری استعداد عالی داشت. از زمره زنان دانشمند و آراسته به فضل ودانش بوده و برگزیده عصر خود به شمار میرفت . جهانملکه دارای طبع شعری روان بوده و اینک نمونه کلام او :

 

ای نور دیده ، دیده گرد  جهان   دویده                       

            تا در جهان خوبی یاری  چو  تو  گزیده

دل زاشتیاق وصلت از جام ملول گشته                         

        جان در هوای مهرت از غم به لب  رسیده

صد بار خار هجرت دریای دل دل شکسته             

        از بوستان وصلت   هرگز   گلی   نه چیده

تا کلک صنع ایزد   نقش   وجود   بسته                       

        چون تو   ملک  نهادی  هرگز نیا   فریده

جانا  خبر  نداری   کین   خسته   فراقت                       

         تا دیده دیده رویت  سیلاب  اشک  رانده

دل رایگان بداده غم را به جان  خریده                            

        تا جان گزیده مهرت از جان  طمع   بریده

تا چشم نیم مستت بر جان   کمین  نهاده

هستم ز بهر هجران چون ابرویت خمیده

 

لیسه عالی جهانملکه در سال 1337 خورشیدی در شهر باستانی غزنی به شکل ابتدایی در باغچه ملا عبدالسلام عالمی در عقب بالا حصاردر مسیر راه دروازه کینیک و قلعه پس حصار تاسیس گردید .در آن وقت والی غزنی سید عباس خان و مدیر معارف الیاس الدین خان بود.

در این مکتب یک سر معلم و چند نفر استاد از طبقه ذکور ایفای وظیفه میکردند . بعد از انتقال ادارات حکومتی از شهر کهنه به شهر نو غزنی مکتب جهانملکه اول در مقابل قوماندانی امنیه غزنی بعد در منده یی قند در تعمیر سید حسین عالمی انتقال کرد و نظر به تراکم تعداد داخله از آنجا در سر کاریز جاده بزازی انتقال نمود . بعداً اعمار تعمیر جدید لیسه جهانملکه  به ساحه 15 جریب در سال 1348 آغاز شده و در سال (           ) در زمان سردار عبدالعزیز خان والی افتتاح گردید.

لیسه جهانملکه در سال 1343 از ابتدایه به دوره متوسطه ارتقا نمود. از آمران فعال آن خانم جمیله " رایق " بود و از استادان مشهور آن مرحوم عبدا لله خان، استاد غلام نقشبند خان و استاد غلام رضا خان می باشد.  در سال 1346 خورشیدی مکتب جهانملکه  به لیسه ارتقا نمود و اکثر فارغان دوره متوسطه ان بصفت معلم در ان لیسه پذیرفته شدند .

 بعد از تشکیل لیسه ، جهانملکه سیر صعودی خویش را پیمود ه و دران یک لابراتوار و یک باب کتابخانه برای استفاده شاگردان تاسیس گردید. در سال 1348 خورشیدی به تعداد یازده نفر اولین دور شاگردان صنف دوازدهم ازین لیسه فارغ و یک تعداد انها به صفت معلم ایفای وظیفه نموده وتعداد دیگر آن شامل پوهنتون کابل گردیدند. این فارغین لیسه جهانملکه عبارت اند از :

 

1.    زبیده بنت امین الله خان

2.     عاقله بنت سید عبدالغفور

3.     معجوبه بنت فدا محمد خان

4.     شمس النبات بنت عبدالرسول خان  

5.     محبوبه بنت فدا محمد خان

6.     بادام گل بنت غلام غوث خان

7.     حبیبه بنت غلام سرور خان

8.     محسنه بنت محمد یونس خان

9.     ناجیه بنت  قاری ابوبکر

10.    کریمه بنت غلام سرور خان

11.    حبیبه بنت محمد شریف خان .

 

لیسه جهانملکه تا سال 1374 با وجود جنگ های ویرانگرهم فعال بوده است.  در سال 1375 خورشیدی دروازه های این لیسه مسدود گردید و تعداد زیادی شاگردان از نعمت تحصیل محروم گردیدند و لابراتوار ، کتابخانه ووسایل درسی تمامآ از بین رفتند و به جز اسکلت تعمیر لیسه چیزی دیگر باقی نمانده بود و در بین آن یک مدرسه دینی بنام جمع اولیا در سال 1376 ایجاد گردیده بود. این دوره یک دوره رکود فرهنگی و علمی به شمار میرفت.

 بلاخره بعد از کنفرانس بن و تشکیل دولت موقت افغانستان  در حمل 1381 خورشیدی لیسه جهانملکه بار دیگر به فعا لیت علمی و آموزشی آغاز نمود و تعداد زیادی شاگردان برای فراگیری تحصیل به این کانون علمی رو آوردند و تعداد شاگردانیکه قبلآ از تحصیل محروم گردیده بودند نیزمصروف آموزش گردیدند. تعداد استادان طبقه اناث به این لیسه از ریاست معارف معرفی و مقرر شده و به تدریس شاگردان مصروف گردیدند.

در سال 1381 باشروع مجدد لیسه جهانملکه آماری که از طرف ریاست معارف ترتیب گردیده بود،  این لیسه به تعداد داخله ( 1850) نفر دختر، تعداد شعبات آن (37) شعبه بوده که از طرف (26) نفر استاد طبقه اناث و یکنفر استاد از طبقه ذکور تدریس میشد .

در سال 1382 لیسه از طرف موسسه رسا ترمیم و از طرف موسسات خارجی در مورد چوکی و قرطاسیه مساعدت گردید . به نسبت کمبود اتاق های درسی یک تعمیر دیگر یک طبقه یی 18 اتاقه در جوار تعمیر سابقه از طرف موسسه یونیسف اعمار گردید ه و در سال 1383 خورشیدی افتتاح شد.

در سال 1382 ریس دولت اسلامی افغانستان حامد کرزی با تعداد از وزرا در سفر خویش نخستین مرتبه وارد لیسه جهانملکه گردیده و در سخنرانی هایش راجع به تحولات معارف و تربیه نسل های آینده تاکید نموده  و دو حلقه چاه عمیق برای رفع مشکلات آب نوشیدنی شاگردان از طرف موسسه(              ) آلمانی حفر گردید .

در سال 1382 خورشیدی تعداد داخله شاگردان (2400 ) نفر شاگرد بوده و در سال1383 خورشیدی داخله ان به  (4000 ) نفر شاگرد  رسیده بود.

لیسه جهانملکه در سال 1384 خورشیدی  به تعداد  داخله ( 4500) نفر دانش آموز از صنف اول الی صنف 12 می باشد که از طرف (68) تن استادان ورزیده طبقه اناث تدریس میگردد و دارای یکنفر مدیره بنام مستوره طبیبی ابراهیم زی و دو نفر معاون یکی معاون اداری ذولفقار خان "فیضی" ودیگری معاون تدریسی قایمه جان میباشد.

لیسه جهانملکه در سال جاری دارای (65) شعبه بوده که صنف اول دارای (9) شعبه صنف دوم (7) شعبه صنف سوم (10) شعبه صنف چهارم (15) شعبه صنف پنجم (5) شعبه صنف ششم (5) شعبه صنف هفتم (3) شبعه صنف هشتم (3) شعبه صنف نهم (2) صنف دهم (3) شعبه صنف یازدهم (1) شعبه صنف دوازدهم (1) شعبه می باشد.

لیسه جهانملکه دارای یک کتابخانه کوچک به تعداد 250 جلد کتاب و یک لابراتوار ابتدایی که از طرف موسسه (NAC) ناروی برای افغانستان مساعدت گردیده می باشد . استادان و شاگردان این لیسه علاقه خاص به علم و فرهنگ و ارتقای سطح دانش اکادمیک خود دارند . از نداشتن کتابخانه مجهز دچار مشکلات میباشند.

 درین لیسه یک کانون فرهنگی متشکل از استادان ادبیات و شاگردان تشکیل گردیده که توسط استاد کریمه جان "منگل" واستاد نجیبه جان "عشرتی" رهبری  می شوند و شاگردان را به نوشتن مقالات ، خطاطی و تشکیل کنفرانسها در داخل این لیسه تشویق مینمایند  و با انجمن فرهنگی حکیم سنایی نیز ارتباط دارند .

باید متذکر گردید که در لیسه جهانملکه از آغاز تاسیس تا حال اشخاص ذیل سمت آمر و مدیریت آنرا به عهده داشته اند که عبارت اند از : جمیله " رایق"، عبدالاحد خان  ، مرحوم عبدالجمیل اندر ، محمد عیسی خان ، نادیه جان ، فوزیه جان ، راضیه بینوا اختری ، غلام مصطفی خان ، عبدالروف خان و ثریا ملکیار.

فعلآ در لیسه جهانملکه شاگردان سه لیسه اناث مشغول اموزش اند . قبل از ظهر شاگردان لیسه جهانملکه و بعد از ظهر شاگردان لیسه نسوان شهر کهنه و شاگردان لیسه نسوان خواجه علی . این موضوع بیانگر مشکلات جای و کمبود اتاق های تدریسی برای دختران شهرغزنی میباشد .

 

|+| نوشته شده توسط محمد سلطانی در سه شنبه هشتم فروردین 1385  |
 
 
بالا